6 października 1933 r. na Błoniach pod Krakowem miało miejsce Święto Kawalerii. Była to wielka rewia z okazji 250. rocznicy odsieczy wiedeńskiej. Odbyła się z inicjatywy marszałka Józefa Piłsudskiego. Wzięła w nim udział reprezentacja 12 pułków kawaleryjskich. Wielki rozmach przedsięwzięcia, poprzedzony doskonałą organizacją, robił duże wrażenie na Polakach i obserwatorach zagranicznych. Tak duża koncentracja wojsk kawaleryjskich w zamyśle Piłsudskiego miała być demonstracją siły wobec Niemiec, rządzonych już przez Hitlera.
W święcie wziął udział 1 Pułk Strzelców Konnych stacjonujący w Garwolinie i dowodzony przez płk. Adama Zakrzewskiego. Podczas marszu do Krakowa pułk przeszedł przez Ziemię Jędrzejowską.
28 września strzelcy konni byli w Jędrzejowie. Pierwsza z fotografii ukazuje czoło pułku na rynku. Na czele jedzie płk Adam Zakrzewski (fot. powyżej). Na dalszym planie jest orkiestra wojskowa. Na drugim zdjęciu widzimy 1 szwadron na rynku. Licznie zgromadzeni mieszkańcy miasta z zainteresowaniem i sympatią witają kawalerzystów. Wśród nich możemy zobaczyć Żydów. Na fotografiach widać kamienice i stragany handlowe.
W tym samym dniu pułk był w Wodzisławiu. Ukazuje to kolejne zdjęcie na którym widzimy 3 szwadron na drodze.
29 września pułkowy fotograf utrwalił swoim aparatem kościół św. Jakuba w Mieronicach. Widzimy wygląd kościoła z zewnątrz i drewnianą dzwonnicę. Najstarszą częścią świątyni i cennym zabytkiem jest prezbiterium z drugiej połowy XIII w., zbudowane z cegły.
Zdjęcia dokumentujące 1 Pułk Strzelców Konnych wykonał Narcyz Witczak-Witaczyński, zawodowy podoficer kawalerii i pasjonat fotografii. Jako nastolatek ochotniczo wstąpił do szwadronu ułanów Legionu Puławskiego podczas I wojny światowej. W wolnej Polsce służył w Szwadronie Przybocznym Naczelnika Państwa oraz 1 Pułku Szwoleżerów. Po przeniesieniu do 1 Pułku Strzelców Konnych w Garwolinie, tam zbudował swój dom. Podczas okupacji działał w ZWZ/AK. Został aresztowany przez Niemców. Zginął w obozie na Majdanku w 1943 r.
Piotr Niedziela
Narodowe Archiwum Cyfrowe
