Zabytki w powiecie

Gmina Imielno

Kościół św. Mikołaja w Imielnie

Niewątpliwie najcenniejszym zabytkiem jest kościół św. Mikołaja w Imielnie. Murowany kościół zbudowano już w XIII w., ale był on przebudowywany w XV i XVII w., restaurowany w 1913 r. Korpus świątyni ma układ trójnawowy, prezbiterium jest prostokątne, przy nawach bocznych od północy i południa znajdują się dwie kaplice, zapewne z XVII w. Ołtarz główny z 1. poł. XVIII w. utrzymany jest w stylu barokowym, dwa ołtarze boczne w kaplicach są późnobarokowe. Wewnątrz kościoła są liczne epitafia z XVI-XIX w., m.in. Mikołaja Mokrskiego (zm. 1591) w formie marmurowej tablicy w piaskowcowym, późnorenesansowym obramieniu trzymającymi herb Jelita. Warto także zwrócić uwagę na wmurowaną w ścianę południowej kaplicy gotycką (XV w.), kamienną płaskorzeźbę przedstawiającą Chrystusa w studni. Na uwagę zwracają także inspirowane surrealizmem  polichromie, wykonane w latach 1952-1954 przez Tadeusza Brzozowskiego i jego żonę  Barbarę Gawdzik-Brzozowską.

 

Kościół św. Piotra i Pawła w Mierzwinie

Drugim ważnym zabytkiem sakralnym w gminie Imielno jest kościół św. Piotra i Pawła w Mierzwinie. Pierwotny kościół parafialny wzniesiono w Grudzynach, najstarsza wzmianka źródłowa o jego istnieniu pochodzi z 1326 r. Obecny kościół św. Piotra i Pawła wzniesiony został w końcu XVI w. z fundacji Jerzego Niemsty Kuli. Kościół jest murowany, późnogotycki. Nawa jest dwuprzęsłowa, przy niej znajduje się kwadratowa kaplica z 1612 r., a od południa – przybudówka z zakrystią z 1888 r. Ołtarz główny wykonany jest w stylu późnobarokowym, dwa ołtarze boczne – rokokowe, w kaplicy znajduje się ołtarz barokowy. Wewnątrz świątyni znajdują się liczne epitafia z XVII-XVIII w., m.in. Piotra Oraczewskiego (pisarza ziemi krakowskiej, zm. 1610) i Stanisława Oraczewskiego (podczaszego krakowskiego, zm. 1648).

 

Zespoły podworskie w Motkowicach i Stawach

W Motkowicach znajdują się pozostałości zespołu dworskiego Lanckorońskich z 1777 r., spalonego w 1945 r. Składają się na nie rządówka, czworak, brama, park z końca XVIII w. przekształcony w 2. poł. XIX w. (obecnie jego resztki stanowią park przy szkole), a z zespołu folwarcznego spichlerz ze stodołą i ruina plewnika, dwa inne spichlerze, gorzelnia, trzy domy oraz kuźnia.

W Stawach zachowały się zespół dworski z 2. poł. XIX w. (odbudowany w dawnej formie w latach 1990-1993) oraz pozostałości parku. Powierzchnia parku wynosi ok. 2 ha.

 

Gmina Małogoszcz

Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Małogoszczu

Nad panoramą Małogoszcza górują wieże późnorenesansowego kościoła, który otoczony wysokimi murami, przypomina, jakby w miniaturze, częstochowskie wzgórze klasztorne. Pierwsza wzmianka źródłowa o kościele w Małogoszczu pochodzi z 1. poł. XII w. Pierwotny kościół był drewniany, obecny murowany został zbudowany w latach 1591-1595 staraniem ks. Jakuba Biedy Chrostkowica (Chrostkowskiego). Na uwagę zasługują późnorenesansowy ołtarz główny z początku XVII w. z bogatą dekoracją snycerską, dwa – również późnorenesansowe – ołtarze boczne oraz podwójne marmurowe epitafium Jakuba Biedy Chrostkowica (zm. 1630) i kanonika sandomierskiego Jana Stefańskiego (zm. 1635) z owalnymi portretami zmarłych.

 

Zabytkowe śródmieście Małogoszcza

Wśród wielu zabytków Małogoszcza znajdują się takie, jedyne w swoim rodzaju, drewniane domy z XIX w., które do niedawna dominowały w budownictwie małych miast polskich. Najbardziej jednak oryginalnym, pełnym pamiątek po bohaterach narodowych, jest cmentarz parafialny w Małogoszczu, wraz z mogiłami powstańców z 1863 r. Znajduje się tam również okryty otoczką tajemniczości zabytkowy, bo przeszło 400-letni kościół cmentarny p.w. św. Stanisława Biskupa na wzgórzu Babinek, wzniesiony w 1595 r. z fundacji Jakuba Biedy Chrostkowica.

Chociaż większość małogoszczan mieszka w blokach na nowoczesnym osiedlu, to nadal właściwą wizytówkę Małogoszcza stanowi dawne centrum wokół rynku. Małogoska „starówka” stanowi klasyczny przykład średniowiecznych założeń urbanistycznych większości miast europejskich.

 

Kościół św. Piotra i Pawła w Rembieszycach

Jednym z bardziej interesujących zabytków gminie Małogoszcz jest drewniany, wzniesiony w 1799 r. z fundacji dziedzica Franciszka Wolskiego, kościół św. Piotra i Pawła w Rembieszycach. Jest to świątynia jednonawowa o konstrukcji zrębowej, z węższym i niższym prezbiterium zamknięty wielobocznie. W głównym ołtarzu jest obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem, zapewne z XVII w., oraz św. Stanisława, z końca XVIII w.

 

Kościół Wszystkich Świętych w Złotnikach

Murowany kościół Wszystkich Świętych w Złotnikach został wzniesiony w 1666 r. z fundacji opata cystersów w Jędrzejowie Aleksandra Denhoffa. Świątynia posiada nawę trójprzęsłową, z węższym, jednoprzęsłowym prezbiterium, zamkniętym zewnątrz wielobocznie, a wewnątrz półkoliście. Ołtarze główny i dwa boczne utrzymane są w stylu rokokowo-klasycystycznym. Wewnątrz kościoła znajdują się epitafia z XIX w. oraz tablica pamiątkowa z 1900 r. Stanisława Konarskiego, pijara urodzonego Żarczycach.

Stron: 1 2 3 4