Gmina Słupia Jędrzejowska jest jedną z najbardziej na zachód wysuniętych gmin powiatu. Krajobraz gminy urozmaicają porozdzielane dolinami garby wzniesień, mocno kontrastujące z płaskimi terenami nad Pilicą, przepływającą przez Jasieniec. Siedzibą władz gminnych jest wieś Słupia. Gmina zajmuje powierzchnię 108 km kw. W skład gminy wchodzą miejscowości: Dąbrowica, Jasieniec, Nowa Wieś, Obiechów, Raszków, Rawka, Rożnica, Sieńsko, Sprowa, Węgrzynów Nowy, Węgrzynów Stary, Wielkopole i Wywła.
Trochę historii
Gminę Słupia utworzono na mocy ukazu carskiego w 1864 r. Miejscowości, które wchodzą w jej obręb istniały oczywiście już o wiele dawniej, o czym świadczą wzmianki historyczne, dotyczące na przykład parafii słupskiej i obiechowskiej pochodzące z XIV w.
Ze wsi Sprowa wywodził się jeden z najznamienitszych rodów w XIV i XV-wiecznej Małopolsce: Odrowążów-Sprowskich. Ród ten wydał wielu dostojników państwowych i kościelnych. Najsłynniejszym bodaj był Jan ze Sprowy (zm. 1448), który prowadził trzecią chorągiew nadworną w czasie bitwy pod Grunwaldem. Inny Jan był arcybiskupem gnieźnieńskim (zm. 1464), a najbogatszym wśród Sprowskich w połowie XV w. był Piotr Sprowski, wojewoda ruski i podolski.
Tereny obecnej gminy Słupia były miejscem walk narodowowyzwoleńczych, których pamięć do dziś trwa w legendzie i pamiątkach. W 1794 r. przechodził przez Słupię z wojskami Tadeusz Kościuszko, który na polach wsi Wywła stoczył bitwę z Prusakami i Moskalami. Przeszła ona do historii jako bitwa pod Szczekocinami. Wydarzenie to upamiętnia Kopiec – Mogiła Kosynierów znajdująca się na polach Wywły.
Ludność okolicznych wsi aktywnie uczestniczyła w powstaniach listopadowym i styczniowym, a także strajkach szkolnych w okresie rewolucji 1905-1907. Walkę o polskość kontynuowała także w czasie II wojny światowej, kiedy w miejscowych lasach stacjonowały liczne oddziały AK, BCh oraz NSZ. W Słupi działała też jedyna na naszych ziemiach tajna filia Uniwersytetu Jagiellońskiego z wydziałami filozoficznym, polonistycznym, lekarskim, rolnictwa, ekonomii i prawa. Za swoją patriotyczną postawę mieszkańcy tych terenów zapłacili pacyfikacją wsi Wywła.
O patriotyzmie mieszkańców tej ziemi przypominają pomniki w Wywle i Nowej Wsi. Ten ostatni z napisem o jakże znamiennej treści: ...świetlanej pamięci ofiar wojny 1939-45 w latach nieustannej walki o utrzymanie wolnej Polski – mieszkańcy Nowej Wsi stawiają ten pomnik na chwałę Bogu, ku czci zmarłych i pamięci żyjącym. Bóg i Ojczyzna.
Kraina ziemniaków i jabłek
Gmina ma charakter typowo rolniczy, przeciętne gospodarstwo ma powierzchnię 5-6 ha. Ze zbóż uprawia się przede wszystkim pszenicę jarą i ozimą, jęczmień. Wśród roślin przemysłowych zdecydowanie dominują ziemniaki. Sady w przeważającej części mają niewielkie powierzchnie, chociaż istnieje kilka sadów o większym areale, nastawionych na produkcję jabłek – w Raszkowie, Wywle, Nowej Wsi.
Obok produkcji roślinnej rozwija się także hodowla. Pod tym względem gmina dzieli się wyraźnie na część północną, gdzie dominuje hodowla trzody chlewnej oraz południową, gdzie – w związku z przewagą łąk – hoduje się głównie bydło.
Z gminą od lat współpracuje Wojewódzki Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Modliszewicach. Ważną funkcję dla propagowania nowych metod uprawy spełnia także Stacja Doświadczalna Oceny Odmian, istniejąca w Słupi od ponad 40 lat.
Mieszkańcy utrzymują się głównie z rolnictwa, często łączą prowadzenie gospodarstwa z pracą w zakładach pracy. Na terenie gminy rozwijać się zaczęła prywatna przedsiębiorczość. Przeważają sklepy, poza nimi są też bary, punkty sprzedaży nawozów sztucznych, piekarnia, zakład betoniarski.
Raj dla agroturystyki
Na terenie gminy są znakomite warunki do rozwoju gospodarstw agroturystycznych – czyste powietrze, lasy, wody, zabytki. Dość dużą powierzchnię stanowią lasy: 1300 ha. Ważnym elementem przyrodniczym w gminie są stawy. Najbardziej znany i lubiany jako miejsce spacerów i wypoczynku jest staw w Słupi, z racji swego położenia w centrum wsi, obok parku. Poza tym stawy wchodzą w skład zespołu pałacowo-parkowego w Rożnicy. W Sprowie znajdują się prywatne stawy hodowlane. Ogółem wody stojące zajmują powierzchnię 41 ha. Przez gminę przepływa też rzeka Pilica oraz strumyk płynący w kierunku Sędziszowa, którego źródła „ożywają” wiosną.
