Nad panoram膮 miasta góruj膮 wie偶e pó藕norenesansowego ko艣cio艂a, który otoczony wysokimi murami, przypomina, jakby w miniaturze, cz臋stochowskie wzgórze klasztorne.
Ko艣ció艂 Wniebowzi臋cia Naj艣wi臋tszej Marii Panny w Ma艂ogoszczu
Pierwsza wzmianka 藕ród艂owa o ko艣ciele w Ma艂ogoszczu pochodzi z 1. po艂. XII w., parafia powsta艂a prawdopodobnie na prze艂omie XI i XII w. Pierwotny ko艣ció艂 by艂 drewniany, obecny murowany zosta艂 zbudowany w latach 1591-1595 staraniem ks. Jakuba Biedy Chrostkowica (Chrostkowskiego), rodem z Ma艂ogoszcza, konsekrowany 15 pa藕dziernika 1595 r. przez biskupa che艂mi艅skiego Piotra Tylickiego, by艂ego proboszcza w Ma艂ogoszczu. Ko艣ció艂 by艂 remontowany i przebudowywany w ko艅cu XVIII i w 2. po艂. XIX w. Prace konserwatorskie i remontowe przeprowadzono w latach 1955, 1982, 1988, renowacj臋 polichromii i organów przeprowadzono w 1994 r. Na uwag臋 zas艂uguj膮 o艂tarz pó藕norenesansowy g艂ówny z pocz膮tku XVII w. z bogat膮 dekoracj膮 snycersk膮, dwa – równie偶 pó藕norenesansowe – o艂tarze boczne oraz podwójne marmurowe epitafium Jakuba Biedy Chrostkowica (zm. 1630) i kanonika sandomierskiego Jana Stefa艅skiego (zm. 1635) z owalnymi portretami zmar艂ych.
W艣ród wielu zabytków Ma艂ogoszcza znajduj膮 si臋 takie, jedyne w swoim rodzaju, drewniane domy z XIX w., które do niedawna dominowa艂y w budownictwie ma艂ych miast polskich. Najbardziej jednak oryginalnym, pe艂nym pami膮tek po bohaterach narodowych, jest cmentarz parafialny w Ma艂ogoszczu, wraz z mogi艂ami powsta艅ców z 1863 r. Znajduje si臋 tam równie偶 okryty otoczk膮 tajemniczo艣ci zabytkowy, bo przesz艂o 400-letni ko艣ció艂 cmentarny p.w. 艣w. Stanis艂awa Biskupa na wzgórzu Babinek. Wzniesiony w 1595 r. z fundacji Jakuba Biedy Chrostkowica, konsekrowany w 1599 r. Murowany z 艂upanego kamienia.
Chocia偶 wi臋kszo艣膰 ma艂ogoszczan mieszka w blokach na nowoczesnym osiedlu, to nadal w艂a艣ciw膮 wizytówk臋 Ma艂ogoszcza stanowi dawne centrum wokó艂 艂adnie i estetycznie urz膮dzonego rynku z nowoczesnym rondem i okalaj膮cymi go kamieniczkami. Dawny rynek wraz z symetrycznie wychodz膮cymi uliczkami i zawi艂ymi zau艂kami . „Starówka” Ma艂ogoszcza stanowi klasyczny przyk艂ad 艣redniowiecznych za艂o偶e艅 urbanistycznych wi臋kszo艣ci miast europejskich.
Warte zobaczenia na terenie gminy Ma艂ogoszcz s膮 ko艣cio艂y parafialne w Rembieszycach i Z艂otnikach.
Pierwotny drewniany ko艣ció艂 wzniesiono w 1438 r., a utworzon膮 przy nim parafi臋 wydzielono z parafii w Z艂otnikach. W 1751 r. zbudowano nowy drewniany ko艣ció艂. Po po偶arze wzniesiono w 1799 r., zachowany do dzi艣, ko艣ció艂 z fundacji dziedzica Franciszka Wolskiego, konstrukcji zr臋bowej, jednonawowy, z w臋偶szym i ni偶szym prezbiterium zamkni臋ty wielobocznie. Ko艣ció艂 by艂 po艣wi臋cony w 1799 r. przez opata cystersów w J臋drzejowie Sebastiana Bara艅skiego. W g艂ównym o艂tarzu jest obraz Matki Boskiej z Dzieci膮tkiem, zapewne z XVII w., oraz 艣w. Stanis艂awa, z ko艅ca XVIII w.
Ko艣ció艂 Wszystkich 艢wi臋tych w Z艂otnikach
Parafia w Z艂otnikach powsta艂a prawdopodobnie w XII w. Pierwotny ko艣ció艂 by艂 drewniany, obecny murowany zosta艂 wzniesiony w 1666 r. z fundacji opata cystersów w J臋drzejowie Aleksandra Denhoffa, konsekrowany 16 listopada 1749 r. przez arcybiskupa gnie藕nie艅skiego Adama Komorowskiego. Nawa trójprz臋s艂owa, z w臋偶szym, jednoprz臋s艂owym prezbiterium, zamkni臋tym zewn膮trz wielobocznie, wewn膮trz pó艂koli艣cie. O艂tarze, g艂ówny i dwa boczne, rokokowo-klasycystyczne. Epitafia z XIX w. Tablica pami膮tkowa z 1900 r. Stanis艂awa Konarskiego, pijara urodzonego 呕arczycach. Wn臋trze ko艣cio艂a by艂o poddane zabiegom konserwatorskim w latach 1989-1990.
