Klasztor j臋drzejowski znany jest powszechnie jako miejsce wiecznego spoczynku mistrza Wincentego zwanego Kad艂ubkiem, który sp臋dzi艂 tutaj ostatnich pi臋膰 lat 偶ycia (1218-1223). Przypuszcza si臋, 偶e w J臋drzejowie powsta艂a czwarta ksi臋ga jego dzie艂a zatytu艂owana „Kronika Polaków” (Chronica Polonorum), cennego 藕ród艂a do pocz膮tków pa艅stwa polskiego.
Do dzisiaj zachowa艂y si臋 jedynie fragmenty pó藕noroma艅skiej bazyliki, która by艂a dzie艂em warsztatu cysterskiego z XIII w. Zasadnicza bry艂a ko艣cio艂a klasztornego (p. w. Wniebowzi臋cia NMP, 艣w. Wojciecha i b艂. Wincentego Kad艂ubka) powsta艂a w epoce baroku, dlatego ten styl architektoniczny wspó艂istnieje z elementami roma艅skimi, gotyckimi i renesansowymi.
Na zewn膮trz uwag臋 zwracaj膮 pó藕nobarokowa fasada wschodnia z dwiema wie偶ami, pochodz膮ca z lat 1751-1754 oraz elewacja pó艂nocna ko艣cio艂a, powsta艂a w latach 1739-1742.
Do 1912 r. istnia艂 roma艅ski kapitularz klasztorny, który przylega艂 do ko艣cio艂a od po艂udnia. Zosta艂 on zburzony z rozkazu w艂adz carskich. Do czasów obecnych zachowa艂 si臋 szereg lu藕nych elementów architektonicznych pochodz膮cych z rozebranego skrzyd艂a klasztoru.
Wn臋trze ko艣cio艂a, pe艂ne surowej powagi, oraz przyleg艂y do艅 pó艂nocny kru偶ganek klasztorny zdobi膮 wspania艂e barokowe polichromie, dzie艂o Andrzeja Radwa艅skiego z lat 1734-1739.
O艂tarz g艂ówny po艣wi臋cony jest Naj艣wi臋tszej Marii Pannie Wniebowzi臋tej. Wykona艂 go Antoni Fr膮czkiewicz i jego warsztat ok. 1731 r. Uwag臋 przyci膮ga okaza艂e tabernakulum – wybitne dzie艂o sztuki z艂otniczej – powsta艂e w Augsburgu ok. 1766 r. i wykonane przez Kaspra Ksawerego Stipeldeya.
艢wi膮tynia jest sanktuarium Wincentego Kad艂ubka, gdzie przechowywane s膮 relikwie b艂ogos艂awionego. Kaplica pochodzi z 1733 r., wyposa偶enie jej wn臋trza – z drugiej po艂owy XVIII w. O艂tarz w kaplicy powsta艂 oko艂o 1764 r. Pi臋kne freski, które zdobi膮 sklepienie s膮 dzie艂em Andrzeja Radwa艅skiego.
W prezbiterium uwag臋 zwracaj膮 barokowe stalle z 1731 r., prawdopodobnie b臋d膮ce dzie艂em snycerza klasztornego, brata Benedykta.
Przy wej艣ciu do zakrystii, w dawnej kaplicy, znajduje si臋 wczesnogotycki, pochodz膮cy z 1319 r., nagrobek Pakos艂awa z Mstyczowa, kasztelana krakowskiego, który cho膰 by艂 osob膮 艣wieck膮, jako dobrodziej opactwa zosta艂 pochowany w ko艣ciele, co w owym czasie zdarza艂o si臋 niezwykle rzadko.
Wspó艂czesna bry艂a klasztoru pochodzi zasadniczo z XVIII w. Jednak偶e prowadzone w ostatnich latach prace remontowo-konserwatorskie pozwoli艂y odkry膰 艣redniowieczne fragmenty opactwa, m.in. roma艅sk膮 wie偶臋 przedcysterskiego ko艣cio艂a z ok. 1110 r. Równocze艣nie opracowano program prac konserwatorskich, które umo偶liwi艂y ekspozycj臋 najstarszych cz臋艣ci opactwa: wy偶ej wymienionej wie偶y oraz reliktów dawnego zakonnego kapitularza (cz臋艣膰 klasztoru, w której zbiera艂a si臋 kapitu艂a zakonna). Projekty przewiduj膮 równie偶 stworzenie w klasztornych piwnicach ko艂o roma艅skiej wie偶y muzeum cysterskiego. Najprawdopodobniej najwi臋ksz膮 cz臋艣膰 ekspozycji stanowi膰 b臋d膮 obiekty obrazuj膮ce 偶ycie klasztoru i zaj臋cia cystersów w dawnych wiekach. Po zako艅czeniu wszystkich prac powstanie unikatowa trasa zwiedzania o du偶ych walorach poznawczych. B臋dzie to niew膮tpliwie jedna z najwi臋kszych atrakcji turystycznych regionu.
